Iko yakachengeteka here kuvakadzi vane pamuviri kutora mishonga inorwadza?
Munguva pfupi yapfuura, pane zvakawanda zvekutaura pamusoro pekuiswa kwe-over-the-counter (OTC) marwadzo ekurwadziwa panguva yekuzvitakura. Mishonga iyi inorwadza inosanganisira Tylenol (Tylenol) uye NSAIDs seMotrin (ibuprofen) uye aspirin (acetylsalicylic acid). Kunyanya, iyo inotorwa panguva yekuzvitakura, mishonga yemarwadzo eOTC yakabatanidzwa nemigumisiro yakasiyana-siyana yakaipa nemigumisiro inowanikwa nechecheche, kusanganisira ADHD, kuberekwa kwemoyo wepenital (kusungirwa nguva isati yasvika patent ductus arteriosus), uye kupererwa.
Chimwe chinoshungurudza chinogona kukanganisa maitiro emarwadzo eOTC chirwere is cryptorchidism, kana kusakwanisa kwemasvondo emucheche kuburukira mukati.
Kunyange zvazvo tisinganyatsonzwisisi kuti sei aspirin neNSAID zvinogona kuita kuti ma testes asina kufanirwa, zvichibva pane zvidzidzo zvakaitwa mumhuka, vatsvakurudzi vanofunga kuti kune chimwe chinhu chine chokuita nekuvhiringidzika kwehomoni munguva yekugadzirisa nguva nguva. Ndapota ramba uchifunga kuti mhuka dzakasiyana nevanhu, uye havasi mishonga yose yemishonga inowanikwa mumhuka zvinoshandurirwa mumigumisiro yevanhu. Kunyange zvakadaro, zvidzidzo zvezvipfuwo zvingatipa pfungwa pamusoro pemagumisiro evanhu uye inowanzotanga danho rekudzidza zvakawanda pamusoro pemigumisiro yemishonga pamunhu.
Tylenol neNSAID zvinonzi cyclooxygenase inhibitors saka zvinopindira ne prostaglandin synthesis. Prostaglandin inogona kuita basa mu androgen uye testosterone synthesis. Munguva yekuzvitakura, kukurudzirwa ney androgens yakadaro inodiwa kuti ma testes apinde zvakanaka.
Kazhinji nezera remwedzi mipfumbamwe, masheche echecheche anowira muchirwere. Kusaputika kwemasti kunogona kutungamirira kune sterility uye chepenza chepenticular. Apo mishonga yemwana haiburuki, inogona kurapwa nemahomoni kana kuvhiyiwa.
Muna 2010, vatsvakurudzi veDanish vakabudisa mhinduro kubva pakubvunzurudza kuongorora kubatana pakati peAspirin, acetaminophen uye ibuprofen vanoshandisa vanaamai vanotarisira uye cryptorchidism muvana vavo vakomana.
Vatsvakurudzi vakatora mhinduro kubva kune imwe nhoroondo yevana vanokwana 47 400 vakaberekwa pakati pe1991 na2002 saka vachiratidza matambudziko e 980 mhosva dzehuduku cryptorchidism. Kuongorora kuiswa kwemishonga inorwadza panguva yekuzvitakura, vatsvakurudzi vakashandisa kusanganiswa kwemibvunzo yepamusoro uye yezvezvekudzorera uye yekubvunzurudza kuti vatsvake mashoko kubva kune vanaamai vanotora.
Vatsvakurudzi vakashandura pane zvingangodaro zvipingamupinyi zvinokonzera kusanganisira makore ekuberekwa, kushandiswa kwefodya, nekushaya vana. Uyezve, vatsvakurudzi vakazvitiwo cryptorchidism yakaitika kuvana mushure mokunge chidzidzo chapera. Nemhaka yokuti cryptorchidism inogona kuunza mushure mehuduku, vatsvakurudzi vakashandisa kugadziriswa kwekuregererwa kuti vaenzanise gare gare kubudiswa kwemasvomere asina kufanira.
Vatsvakurudzi vakawana kuwedzera kuduku asi muhombekeri ye cryptorchidism munaamai vanotora Tylenol-asi kwete NSAIDs-munguva yekutanga uye yechipiri katatu. Iyi njodzi yainyanya kuzivikanwa kune vakadzi vakatora acetaminophen kwevhiki dzinopfuura mana.
MunaJanuary 2015, FDA yakarongedza zvidzidzo zviripo uye yakayera pamusoro pengozi inogona kuisa mishonga inorwadza kune vanaamai vanotarisira nevana vavo vasina kuberekwa. Ive FDA yakawana kuti idzi zvidzidzo "dzine zvingakwanisi muzvigadziro zvavo; dzimwe nguva zvidzidzo zvakawedzerwa pane zvinyorwa zvine zvigaro zvinopesana zvakatidzivisa kutora mhinduro dzakavimbika." Mune mamwe mazwi, FDA yakaratidza kuti pane izvo zvisingakwani uchapupu hwakanaka kunze uko-zvichida kusanganisira Danish chidzidzo pamusoro pe cryptorchidism-kujekesa kuti utachiona hweHTC nehuwandu hwemishonga hunokanganisa vanaamai nevana.
Kana iwe kana munhu waunoda ari kurwadziwa uye uchida kutora ma OTC kana mishonga yemarwadzo ekurapa panguva yekuzvitakura, tapota taura nechiremba wako-kunyanya kana iwe uchitora mishonga iyi nguva dzose. Kurwara kunoramba kuripo panguva yekuzvitakura kungaita kuti uzvidye mwoyo, kuora mwoyo, uye kuwedzerwa kweropa uye kunoda kurapwa. Kunyange zvakadaro, mishonga inorwara yemarwadzo anorwadza inofanira kuongororwa zvakaringana nehupi hunogona kuisa njodzi.
Pamusoro pekupedzisira, tapota rangarirai kuti kutora mishonga yemarwadzo yeOTC zuva rimwe nerimwe ingangodaro inoratidza dambudziko guru. Urombo hunogona kuva chiratidzo chechinhu chakakomba-chinetso chinoda kurapwa.
Ungave uine pamuviri kana kwete, kana uchigara uchitora mishonga inorwadza, tapota udza chiremba wako. Chiremba wako mukuru wekugadzirira achakwanisa kuziva kana iwe uchida kurapwa kwakananga uye kukutumira kune unyanzvi sezvaunoda. Kunyange zvazvo mishonga yakawanda inotengeswa pasina mushonga, izvi hazvirevi kuti vakachengeteka. Zvose zvinodhaka zvinokanganisa.
Sources:
Jensen MS, et al. Maternal Use of Acetaminophen, Ibuprofen, uye Acetylsalicylic Acid Panguva Yokudzivirira uye Njodzi ye Cryptorchidism. Epidemiology. 2010; 21: 779-85.
Risser A, et al. NSAID Kudzokorora Kuchengetedza. American Family Physician. December 15, 2009.