Polio uye Vaccine-Yakabatana Nechirwere Chekushaya Mumuviri

Polio chirwere chekare.

Kunyange zvazvo yekutanga chirwere cheporiyo chemazuva ano chinofungidzirwa kuti chakaitika muna 1887, apo masero 44 akaudzwa muStockholm, kuSweden, chirwere cheporiyo chingangodaro chakavapo kare kare muna 1580 BC.

Mhando ye enterovirus, chirwere cheporiyo chinowanzokonzera zvirwere zvisina zviratidzo kana zviratidzo zvakanyanya kwazvo, kusanganisira pasi-grade fever nehuro.

Vamwe vana vanogona kuwedzera zviratidzo zvinotyisa zvechiriyo , zvisinei, kusanganisira avo vane:

Polio yakarova nheyo yayo muUnited States muna 1952, apo paive nenzvimbo dzinopfuura 21 000 dzechirwere chekushaya mutezo.

IUnited States yave isina chirwere cheporiyo kubva muna 1979. Kudengenyeka kwekupedzisira kwaive pakati peboka risingazivikanwi reAmish mune dzimwe nyika dziri kuMidwest.

Poriyo Mishonga

Zvechokwadi, kwaive kuve kwekutanga kwezvirwere zveporiyo zvakagadzirisa zvirwere zveporiyo mushure mokunge 1952 uye zvakatibatsira kubvisa kupararira kwakawanda kweporiyo.

Mushonga weSalk, chirwere chisina kushandiswa cheporiyo, chakapiwa mvumo muna 1955. Izvi zvakateverwa nekuiswa kwepakutanga kuvhara Sabin, muromo, kurarama kweporiyo, muna 1961.

Zvirwere zvose zveporiyo zvine simba uye utera hwavo:

Apo chirwere cheporiyo chinonyanya kufanana (chakachengetedzwa pamatambudziko ose matatu echirwere cheporiyo) chakatangwa muna 1963, chakatsiva chirwere cheSalk muUnited States.

Shanduro yakasimbiswa yeS vaccine yakatangwa muna 1987 uye yakaenderera mberi kuti ichinje chirwere cheporiyo munyaya dzakawanda dzakabudirira dzakange dzabvisa poriyo nekuda kwekunetseka pamusoro pemishonga-yakabatana nehutachiona hweporiyo (VAPP).

Paunotarisa simba rekudzivirira chirwere cheporiyo, kunyange zvakadaro, zviri nyore kuona kuti sei inoshandiswa apo iwe uchiri kuedza kuwana chikamu cheporiyo pasi pesimba munzvimbo. Nenzira yakawanda, chirwere cheporiyo chinonyanyisa chinodhura uye chinonyanyisa kupa vana, sezvo hachidi kupfura.

Chirwere-Yakabatana Nechirema Chirwere

Chirwere chechirwere chechirwere chinokonzera chirwere chemapurisa (VAPP) chinoitika apo chirwere chisina simba chinorarama poliovirus mumuviri wemuromo weporiyo chinoshandura uye chinokonzera mumwe munhu, kana kuti kushamwaridzana zvikuru, kukura zviratidzo zveporiyo yakaoma mitezo.

Iko kuchinja kunowanikwa mumutsipa weumwe munhu akagamuchira chirwere cheporiyo chiromo, kazhinji mushure mekutanga kwemuti uye kazhinji kune vanhu vane zvirwere zvezvirwere zvezvirwere.

Nenzira yekuti, VAPP haitungamiri kumapapiro epolio uye inowanzoshamisika, inongowanikwa mushure mokunge inenge mamiriyoni maviri nemamiriyoni emamiriyoni emiromo yeporiyo inopiwa.

Kunyange zvakadaro, izvo zvakaguma sematambudziko mashanu kusvika ku10 muUnited States, uye kamwe apo poriyo yakabviswa muUnited States, chikwata-chekuita mari chakanga chisingafariri zvakare chirwere cheporiyo. Apo vana voga voga vaiwana chirwere cheporiyo vaiwana chirwere-chakabatana nehutachiona chirwere chekushaya muviri yakava nguva yekugadzirisa chirwere cheSalk.

John Salamone akazova mutsigiri wekushanduka ikoko. Mwanakomana wake, David, akawana VAPP mushure mekutora chirwere chake cheporiyo muna 1990. Panguva iyoyo, chirwere chinorarama, muromo weporiyo chakanga chichiri chikamu chechikamu cherongwa hwehutano hwehuduku.

Kubva muna 1977, mushumo weIOM "Kuongorora kwePoliomyelitis Vaccines" yakataura kuti "nhanho shanu dzematongerwo enyika dzakasarudzwa dzichiendeswa kuUnited States mumamiriro ekuma 60-70 muzana yehutachiwana hwave hwasvika." Izvi zvinosanganisira kushandisa OPV chete, IPV chete, uye kusanganiswa kwezvirwere zvose, nezvimwewo. Kuderedza zvirwere zvakaratidzika kuva chinhu chikuru pakukurudzira mazano okuenda neOVV chete panguva iyoyo.

Sezvo nguva yakapfuura, zvakava pachena kuti kuchinja kuPV kwaidiwa, asi kutya kuchinja chirongwa chakange chichishanda zvakanaka kwenguva yakareba uye zvichida kusava nechokwadi kuti kuchinja, kusanganisira kuwedzera kuwedzerwa kupiwa kwechirwere chisina kuvharwa munguva shomanana, akachengetedza nyanzvi dzehutano kubva pakuzviita kusvikira muna 1997. Sangano rekuvhara chirongwa chePV / OPV rakazoshandurwa zvakajeka kuva purogiramu yese-IPV muna 2000.

Chirwere-Chinoitwa Poliovirus

Kunyange zvazvo zvinonzwika zvakafanana neVAPP, maronda-akawanikwa nemaronda epoliovirus akasiyana zvakasiyana.

Mushonga-wakagadziriswa nepoliovirus (VDPV) uyewo unotarisana nemararamiro ekuchinja kubva kune vasina simba (attenuated) anorarama mishonga inonzi poliovirus mumushonga wemuromo weporiyo uye inogona kukonzera zvirwere zvekushaya mitezo, asi inokurudzirawo kukwanisa kupfuurira kupararira uye kukonzera kuparara.

Izvi zvinopararira kana kupararira mishonga yemakemikari-yakabva poliliovirus (cVDPV) inofadza chaizvo. Kana zvikaitika, ndezvikonzero kuti vanhu vakawanda munharaunda havagoni kupora chirwere cheporiyo, sezvo kuvhara kwepamusoro kunodzivirira kurwisana neCVDPV, sokudzivirira kwavanodzivirira pamaronda epachiyovirus epachikara.

Mazuva ano kubuda kwechirwere-yakagadziriswa poliovirus kwakaitika mu:

Zvakakosha kuyeuka kuti kunyange zvazvo 580 maitiro eporiyo akaitika mushure mokunge 20 kubuda kweCVPDV pasi rose kubva muna 2000 kusvika muna 2011 uye kune 15 500 mhuka dzeporika dzomumapurari panguva iyo, chirwere cheporiyo pacharo chakadzivirira mamiriyoni mashanu emhosva dzechirwere cheporiyo!

Zvechokwadi, pasina zvirwere zveporiyo, hatingave neVAPP, VDPV, uye cVDPV, asi tinodzokera kumashure apo mazuva anopfuura 500 000 vanhu gore negore vakawana chirwere cheporiyumu.

Post-Polio Syndrome

Post-polio syndrome ndeimwe izwi ravanoziva nezvekudzidza kweroriyo.

Kufanana nevana vanopora kubva kumasese uye vova nehutano hwekuwedzera subacute sclerosing panencephalitis (SSPE), post-polio syndrome ndeyekupedzisira kwechirema cheporiyumu.

Inenge 25 kusvika ku40% yevaya vaiva nechirwere cheporiyumu vanogona kutanga zviratidzo zvitsva makore 15 kusvika makumi maviri gare gare. Zviratidzo zvekupedzisira-polio syndrome zvinogona kusanganisira kurwadziwa kwemasimba matsva, kushaya simba kwemasimba matsva, uye kunyange kuora mutsva. Kana kuti vangave vaine kuwedzera kwepakutanga musimba utera.

Post-polio syndrome hazviitiki mushure mokuwana chirwere cheporiyo chinorarama.

Zvaunoda Kuziva nezvePolio

Zvimwe zvinhu zvekuziva nezveporiyo zvinosanganisira izvo:

Chinonyanya kukosha, zivai kuti chirwere cheporiyo chiri pedyo nekudzingwa. Ropa 1 chirwere chinoramba chichiguma munyika nhatu chete, Afghanistan, Nigeria nePakistan, uye zviitiko zveporiyo ndezvenguva yakazara. Paiva nezviitiko makumi matatu nemakumi matatu nezviviri zvehutachiona hweporiyovirus munyika dzakashata uye dzisingagumi muna 2014. Zvinotonyanya kukosha ndezvokuti, maitiro epolio egore negore muna 2015 ari pasi pezvaaive panguva ino muna 2014 nemhando dzevirusi zvepachiviri 2 (yekupedzisira nyaya yaiva muna 1999) uye 3 (nyaya yekupedzisira yaiva muna 2012) chirwere cheporiyo chakaita sechibviswa.

Dzidza. Wana chirwere . Dzoka Kuputika.

Sources:

CDC. Kubudirira muHuzhinji Hwehutano, 1900-1999 Kushandiswa Kwemakemikari Yvesayenzi Inorayirwa Vana - United States, 1990-1998. MMWR. April 02, 1999/48 (12); 243-248.

CDC. Epidemiology nekudzivirira kweHIV-Zvidziviriri Zvirwere. Bhuku Rakawomesa: Bhuku Rokunyora - 13th Edition (2015)

Dunn G. Makore makumi maviri nemasere ePoliovirus Kudzokorora muAnonymous Fitting Individual: Zvakaitika pa Global Polio Eradication Initiative. PLoS Pathog 11 (8): e1005114.

Zvirwere (Shanhatu Edition)

Yakareba. Nheyo uye maitiro ehurwere Zvirwere zvinopindirana (Fourth Edition)